محمد عبد الله دراز (مترجم: عطائى)
56
دستور الأخلاق في القرآن (آئين اخلاق در قرآن) (فارسى)
ايستادگى كرد ؛ همانطور كه ننگ آن شكست را جز با اسلحه هرگز نمىتوان شست . بنابراين ، هر فسادى در دولت و يا در داخل جامعه در تحليل نهايى يك فساد اخلاقى است و بايد با يك روش قاطع با آن مبارزه كرد تا اصل بيمارى را از بين برد ، نه عوارض بيمارى را . و در حالت خاصّى ، معالجه بىبندوبارى نيز الزامى است ( بهطور مثال در صورت اختلاس ) . راه علاج اين نيست كه مال ربوده شده را به صاحبش برگردانيم ، بلكه بايد به نابسامانى اخلاقى كه باعث اختلاس شده است ، پايان دهيم . و بر اين مطلب تأكيد داريم كه ما از جهت قانونگذارى از خداوند داناتر و عادلتر نيستيم ، درحالىكه خداوند سبحان ، به عنوان راه علاج چنين انحرافهايى و پايان دادن بر جرم سرقت ، بريدن دست دزد را مقرّر فرموده است ، « 1 » تا اين قبيل انحراف را معالجه كند و بر جرم سرقت خاتمه دهد . البتّه ، هدف قانونگذار از اين مجازات كوبنده سه چيز است : اين مجازات با شدّتى كه دارد ، شخص را هنگامى كه هواى نفسش او را وادار به ارتكاب جرم كند ، مانع از ارتكاب مىشود ، بدين طريق كه قانونگذار با دورانديشى و عدالتش دست مجرمى را كه مرتكب سرقت شده ، هركه باشد - مرد يا زن - مىبرد . خداى تعالى مىفرمايد : « اين كيفرى است در برابر اعمالى كه انجام دادهاند و مجازاتى است از طرف خدا ، خداوند توانا و حكيم است » . « 2 » و رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مىفرمايد : « اگر فاطمه عليها السّلام دختر محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم دزدى كند ، هر آينه دستش را مىبرم . » « 3 »
--> ( 2 و 1 ) - منظور نويسنده ، آيهء 38 سورهء مائده است كه مىفرمايد : « وَ السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُما جَزاءً بِما كَسَبا نَكالًا مِنَ اللَّهِ وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ » ؛ دست مرد و زن دزد را قطع كنيد ! اين كيفرى است در برابر اعمالى كه انجام دادهاند و مجازاتى است از طرف خداوند ، خداوند توانا و حكيم است . ( 3 ) - هرگز ! حاشا كه فاطمه عليها السّلام دزدى كند ! زيرا كه او مشمول آيهء تطهير و مصداق بارز اين آيه است : « إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً » احزاب / 33 ، وانگهى اگر اين حديث از ديدگاه شما صحيح است ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرموده است : « لو » و آن حرف براى ناممكن بودن چيزى است و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم خواسته به مردم بگويد كه مبادا در احكام شرعى بهخصوص در حدود الهى سهلانگارى شود ! اين حديث نزد اهل سنّت مشهور است ، چنانكه در تفسير ابن كثير : 2 / 58 ؛ صحيح مسلم : 3 / 1315 ، حديث 1688 ؛ صحيح بخارى : 3 / 1282 ، حديث 3288 آمده است و اين عبارت وارد است : « هرگاه در بنى اسرائيل شخص بزرگى دزدى مىكرد ، -